Maatwerk software is terug

Je hebt software gekocht dat 80% doet van wat je nodig hebt. Die andere 20% pas je je werkproces maar op aan. Of je betaalt voor een add-on. Of je accepteert gewoon dat het er niet in zit. Herkenbaar? Dan ben je zeker niet de enige.

Van maatwerk naar pakket

Een jaar of twintig geleden was maatwerk software nog heel gewoon. Veel bedrijven hadden hun eigen systemen, gebouwd door een ontwikkelaar die maanden (of jaren) aan het werk was. Dat maakte het duur, het duurde lang, en als die ontwikkelaar vertrok, was je afhankelijk van iemand anders die zijn code begreep.

De markt bewoog logischerwijs een andere kant op. Van kopen naar huren met Software-as-a-Service, ofwel SaaS. Om toch flexibiliteit te krijgen kwamen er platforms waar je zonder programmeerkennis zelf workflows en tools in elkaar kon klikken: low-code en no-code. Het beloofde het beste van twee werelden: snel inzetbaar, betaalbaar en geen zorgen over hosting of onderhoud.

En SaaS-software en low-code oplossingen zijn vaak in eerste instantie inderdaad een prima oplossing. Naarmate je bedrijf groeit of je processen complexer worden, stuit je echter op grenzen die je van tevoren niet had verwacht. Complexe logica betekent toch een stukje maatwerk implementeren, onderhoudbaarheid is vaak een issue, licenties worden almaar duurder.

De opkomst van AI

De reden dat maatwerk software ooit duur was, is simpelweg de hoeveelheid werk die erin ging zitten.

De opkomst van AI-tools in de softwareontwikkeling veranderen dit aanzienlijk. Wat eerder een maand duurde, kan nu in twee of drie weken. En daarmee valt een van de grootste bezwaren tegen maatwerk software weg: de tijd en de kosten.

De low/no-code oplossingen beloofden ook snellere ontwikkeling van maatwerk. In de praktijk blijkt dat je nog steeds grenzen aanloopt, en het nooit écht maatwerk wordt. Ook hier biedt AI-ondersteunde softwareontwikkeling de oplossing: op een relatief snelle manier echt maatwerk software (laten) maken.

Kortom: met de opkomts van AI ziet de rekensom er dus anders uit dan een aantal jaar geleden.

Architectuur blijft mensenwerk

Uiteraard is het niet alleen maar halleluja. Ten eerste is maatwerk software echt niet altijd nodig en volstaat een SaaS-oplossing prima. Ten tweede is maatwerk software nu wel makkelijker bereikbaar, maar vraagt het nog steeds (veel) meer programmeerkennis dan het werken met een no/low-code-oplossing.

Er wordt veel geroepen dat je eigen software maken nu ook mogelijk is voor mensen zonder programmeerervaring. Daar ben ik het niet mee eens. Het klopt dat je met tools als Lovable snel software kunt laten maken, ook als je geen enkele ervaring hebt met softwareontwikkeling.

AI kan heel goede code schrijven, maar heeft wel veel begeleiding nodig. Met name de architectuur ontwerpen is echt nog mensenwerk. De architectuur van software is het fundament waarop alles rust: de keuzes over hoe onderdelen met elkaar praten, waar data bewaard wordt, en hoe het systeem meegroeit met je bedrijf. Maar ook na die ontwerpfase blijft aandacht nodig: is de code robuust, zit er niet onnodige herhaling in, klopt de logica precies, is het veilig? Kortom: veel van het werk voordat en terwijl je code schrijft, vraagt nog menselijke expertise.

Zonder begrip van hoe je goede software maakt, is het een hachelijke onderneming. Een systeem dat snel gebouwd is op een wankele basis, is over twee jaar een probleem. De productiviteitswinst is er zeker, maar vereist ook de juiste aanpak. Goede begeleiding bij maatwerk software draait dan ook niet alleen om het schrijven van code. Het gaat om begrijpen wat een bedrijf écht nodig heeft, keuzes maken over structuur en schaalbaarheid, en bouwen op een manier die over vijf jaar nog onderhoudbaar is.

Wat betekent dit voor jou?

Als je nu gebruik maakt van een standaardpakket dat eigenlijk niet helemaal past: de situatie kan gunstiger zijn dan je denkt. De vraag “is maatwerk voor ons betaalbaar?” is door AI weer relevant geworden, zeker ook in het MKB.

Wil je weten of maatwerk software ook voor jouw bedrijf een serieuze optie is? Neem contact op — dan kijken we samen wat er mogelijk is.

Erwin Matijsen is eigenaar van Matijsen ICT en ondersteunt bedrijven bij het effectief inzetten van data en software. Het leukst vindt hij projecten in de MKB- en not-for-profit sector, en het zijn van een brug tussen ICT en de ondernemer.